Een vraag die wij bij Crius Group geregeld krijgen is: wanneer moet ik nu welke technologie gebruiken voor XML publishing. Wel, ik bekijk het op deze manier.

XSL-FO

Wiki: “XSL Formatting Objects of kortweg XSL-FO (of XSLFO, of XSLF), is dat onderdeel van de XSL specificaties dat de formattering van XML documenten voor zijn rekening neemt.

XSL-FO is zo ontworpen, dat het in ieder geval alle functionaliteit ondersteunt die door de Cascading Style Sheets (CSS) technologie wordt geboden. Verder voldoen XSL-FO documenten zelf ook volledig aan de XML standaard.”

XSL-FO bevat wel iets meer functionaliteit dan CSS. Met XSL-FO kan je perfect beschrijven hoe je publicatie er op papier moet uitzien. De technologie is relatief complex en is een oplossing die vooral door “echte” ICT’ers wordt gebruikt. Persoonlijk vind ik ze niet echt toegankelijk voor niet-specialisten.

Grootste voordeel van XSL-FO is de performatie ten overstaan van de snelheid van zet- of opmaaksystemen. Daardoor is de technologie uiterst geschikt voor online toepassingen (on the fly rendering).

Grootste nadeel van XSL-FO is de beperkte flexibiliteit. Je kan bijvoorbeeld geen afwijkende layoutaanpassingen doorvoeren in XSL-FO. Ook het aanpassen van ongelukkige afbrekingen of paginaeindes vormen een probleem voor uitgevers die een zekere mate van kwaliteit nastreven.

Zet-/opmaaksystemen

Bij deze systemen wordt er steeds een vertaalslag gemaakt van de XML file naar een visuele representatie. Deze vertaalslag gebeurt op verschillende manieren: van een EDD in Framemaker die de XML mapt naar een stijlenstructuur, over stijl- en macroinformatie hangen aan elementen in SDL XPP (Xyvision), tot het transformeren van de XML naar een native XML formaat (IDML) in Indesign.

Het opzetten van dit soort systemen is meestal weggelegd voor ICT’ers, maar een DTP’er met een gezonde dosis inzicht en doorzettingsvermogen raakt ook al een heel eind.

Grootste voordeel aan deze systemen is hun flexibiliteit. Na het renderen van de XML kan er op eender welke plaats worden ingegrepen, omdat je de volledige functionaliteit van een opmaakpakket ter beschikking hebt. Een ander belangrijk voordeel is dat het aanpassen van de layout template, bijvoorbeeld een lettertype, kleur of marge, veel eenvoudiger is dan in XSL-FO en wél kan gebeuren door een DTP'er in plaats van een zeldzame hoog gekwalificeerde programmeur.

Grootste nadelen zijn de kostprijs van de systemen (vooral voor de zetsystemen) en de performatie. De rendering duurt langer dan XSL-FO, waardoor het iets minder gebruikt wordt voor “on the fly” rendering (bv. gebruiker die een publicatie online samenstelt en meteen een PDF output wil genereren).

Wanneer moet ik nu welke technologie gebruiken

Mijn visie is simpel: als het gaat om online functionaliteit (bv. het renderen van online content naar PDF) is XSL-FO “the way to go”. Als er ook fysieke varianten van het boek bestaan, moet een uitgever beslissen of de XSL-FO output voldoende kwalitatief is voor publicatie in fysieke vorm. Is dit niet het geval moet een uitgever vooraf de vraag stellen of het online renderen van content stante pede moet gebeuren. Als blijkt dat het voldoende is om content via mail (of een ander medium) door te sturen, lijkt het mij best om een opmaaksysteem de rendering te laten maken. Dit om een dubbele investering te vermijden.

Van het moment dat er geen online functionaliteit vereist voor de publicatie is mijn advies: gebruik een zet- of opmaaksysteem. Voor een zetter of een interne productie is het geen probleem om een tweetal minuten te wachten op een volledige rendering van een boek. Performantie is hier geen issue. Waarom dan kiezen voor een technologie die niet goedkoper is in ontwikkeling en daarbovenop geen flexibiliteit biedt in het aanpassen van het uiteindelijke resultaat?

Slot

Ik wil toch nog even kwijt dat ik een groot voorstander ben van XSL-FO gebruik (deze blog geeft u misschien wel een andere indruk). Wat ik wel vind is dat XSL-FO te pas en te onpas wordt gebruikt in productietrajecten. XSL-FO graag, maar om de juiste reden.

Jurgen Willems